Penderfynwyd cynnal adolygiad o wasanaethau offthalmoleg oherwydd y pryderon a oedd yn cael eu lleisio ledled Cymru ynglŷn â'r amseroedd aros roedd cleifion offthalmoleg

Oherwydd y risgiau sy'n gysylltiedig ag unrhyw oedi wrth drin cleifion sydd â dirywiad macwlaidd ‘gwlyb’ sy’n gysylltiedig ag oedran (AMD gwlyb), mae'r adolygiad hwn yn canolbwyntio ar y llwybr triniaeth AMD 'gwlyb' i daith y claf o'r atgyfeiriad i gyflawni. 

Aeth yr adolygiad ati i edrych ar draws ffiniau gofal sylfaenol a gofal eilaidd i archwilio sut roedd darparwyr yn darparu ac yn datblygu'r gofal a'r cymorth a oedd .

Beth yw AMD gwlyb?

Mae dirywiad macwlaidd gwlyb sy’n gysylltiedig ag oedran – ambell waith fe'i helwir yn ddirywiad macwlaidd neofasgwlaidd sy’n gysylltiedig ag oedran – yn datblygu pan fo pibelli gwaed annormal yn ffurfio o dan y macwla ac yn difrodi ei gelloedd. Mae diagnosis cynnar a thriniaeth AMD gwlyb yn hanfodol ar gyfer lleihau'r risg o golli golwg difrifol.

Yr hyn a canfuom

  • Gwasanaethau gofal llygaid ledled Cymru yw diffyg capasiti ym maes gofal eilaidd i ddiwallu'r galw cyfredol.
  • Mae angen byrddau iechyd gwybodaeth gwell am y bwlch mewn capasiti galw i alluogi'r gweithlu gwybodus penderfyniad cynllunio.
  • Gall absenoldeb staff allweddol yn peri rannau o'r llwybr gofal i stopio gweithio’n effeithiol yn cynyddu'r risg o niwed diangen i gleifion.
  • Gwelsom rai mentrau newydd ledled Cymru sy'n ymwneud â chyflenwi o AMD gwlyb, gan gynnwys cyflwyno chwistrellwyr anfeddygol, Fodd bynnag, mae cynnydd o ran datblygu ac ni fu cyflawni mentrau hyn yn gyson ar draws byrddau iechyd.
  • Byrddau Iechyd yn deall bod datblygu gwasanaethau ymhellach yn ofynnol I wneud defnydd llawn o adnoddau sydd ar gael i gryfhau seilwaith a chynaliadwyedd gwasanaethau gofal llygaid.
  • Mae Llywodraeth Cymru yn gofyn bod rhaid i bob bwrdd iechyd sefydlu Grŵp Gofal Llygaid a penodi ymgynghorydd optometreg i weithio gyda chydweithwyr ym maes gofal eilaidd i wella cysylltiadau gwaith ac i hwyluso mentrau i ddarparu gwasanaethau mwy cydgysylltiedig.
  • Mae ymwybyddiaeth y cyhoedd o AMD gwlyb angen fwy o sylw. Yn rhy aml yw AMD gwlyb wedi canfod gan brawf llygaid arferol y caiff gweledigaeth eisoes fod yn wael. Mae cleifion angen i sicrhau bod yn cale profiad llygaid yn rheolaidd. 

Rydym wedi gwneud 22 o argymhellion i fyrddau iechyd a llunwyr polisïau eu hystyried o ganlyniad i'r canfyddiadau hyn. Mae rhagor o wybodaeth am ein canfyddiadau a'n hargymhellion ar gael yn yr adroddiad isod.

Dogfennau

Diweddarwyd yn ddiwethaf: 3 Aws 2017